Klinik ile hekim arasındaki sözleşmede önce ilişkinin niteliği, yani hekimin kuruma bağlı çalışıp çalışmadığı ya da bağımsız biçimde hizmet verip vermediği açıkça yazılmalıdır. Bunun yanında görev ve yetki sınırları, ücret ve gider paylaşımı, hasta kayıtlarının yönetimi, sorumluluk dağılımı ve sözleşmenin sona erme koşulları belirlenmelidir. Belirsiz bırakılan her başlık ileride uyuşmazlık doğurabilir.
Sözleşmenin hukuki niteliği neden önemlidir?
Klinikte çalışan hekimlerle kurulan ilişki her zaman aynı türde değildir. Hekim kurumun işçisi gibi çalışabilir, ya da kendi adına hizmet verip kliniğin altyapısını kullanabilir. Bu fark; ücretin hesabından sorumluluğun paylaşımına, fesih düzeninden uyuşmazlığın hangi mahkemede görüleceğine kadar birçok sonucu etkiler.
Uygulamada sözleşmenin adı kadar, ilişkinin fiilen nasıl yürüdüğü de önem taşır. Metinde "ortaklık" ya da "hizmet alımı" yazması, fiilî durum farklıysa tek başına belirleyici olmayabilir. Bu nedenle sözleşme, gerçekte yürütülen ilişkiyi yansıtmalıdır.
Yazılı bir sözleşme hazırlanırken şu sorular baştan cevaplanmalıdır:
- Hekim, kurumun talimatlarıyla mı çalışacak, yoksa mesleki bağımsızlığını koruyarak mı hizmet verecek?
- Çalışma saatleri, nöbet ve randevu düzeni kim tarafından belirlenecek?
- Kullanılan cihaz, personel ve mekân için hangi taraf gider üstlenecek?
İmzadan önce taslağın her iki taraf tarafından da dikkatle okunması, anlaşılmayan ya da sonradan farklı yorumlanabilecek ifadelerin netleştirilmesi gerekir. Sözlü olarak üzerinde uzlaşılan konuların da yazıya geçirilmesi, ileride ispat güçlüğünü önler. Sözleşmeye sonradan yapılacak değişikliklerin de yazılı ve tarihli ek protokollerle yapılması düzenli bir uygulamadır.
Görev, yetki ve hizmet kapsamı nasıl yazılmalı?
Hekimin hangi branşta, hangi işlemleri yapmaya yetkili olduğu ve hangi alanlarda hizmet vereceği sözleşmede belirtilmelidir. Yetki belgeleri, diploma ve uzmanlık belgeleri gibi mesleki yeterliliği gösteren evrakın sözleşme ekinde bulunması ve güncel tutulması yerinde olur.
Kurumun sağlık hizmeti sunumuna ilişkin mevzuatta aranan şartlar, ruhsat ve izinler ayrıca kontrol edilmelidir. Bu şartlar kurumun türüne göre değişebilir; bu nedenle somut durumda ilgili mevzuatın ayrıca incelenmesi gerekir.
Hizmet kapsamı yazılırken şunlara yer verilebilir:
- Hekimin yürüteceği muayene ve işlem türleri.
- Hastaların yönlendirilmesi ve kuruma başvuru düzeni.
- Başka bir hekimle ya da birimle iş birliği gereken durumlar.
- Mesleki gelişim, eğitim ve izin düzenlemeleri.
Hizmet kapsamı sonradan genişleyecekse, yeni işlem türleri ya da şube ekleme gibi değişikliklerin hangi usulle ve kimin onayıyla yapılacağı da baştan düzenlenmelidir. Böylece fiilî uygulama ile yazılı metin arasındaki fark büyümez.
Ücret, pay ve gider düzeni nasıl belirlenmeli?
Para ile ilgili konular, klinik–hekim uyuşmazlıklarının sık görülen kaynağıdır. Ücretin sabit mi, yapılan işleme göre mi, yoksa gelirden belirli bir pay biçiminde mi olacağı açıkça yazılmalıdır.
Paylaşıma dayalı modellerde hesaplama yöntemi örneklerle somutlaştırılabilir. Hangi gelirin pay hesabına dahil olacağı, hangi giderlerin düşüleceği ve ödemenin hangi tarihte yapılacağı belirsiz bırakılmamalıdır. Hasta tahsilatının kimin adına yapılacağı ve fatura düzeni de vergi mevzuatı yönünden ayrıca değerlendirilmelidir.
Ayrıca şunlar netleştirilebilir:
- Hasta iade ya da iptal hâlinde payın nasıl düzeltileceği.
- Ödemelere ilişkin belgelerin ve hesap dökümünün hekime hangi aralıkla sunulacağı.
- Kurumun hekime yaptığı ödemelerde mahsup ya da kesinti hakkının sınırı.
Ücret ihtilaflarında en çok başvurulan kanıtlar sözleşme metni, hesap dökümleri ve yazışmalardır. Bu nedenle ödeme kayıtlarının düzenli tutulması ve itirazların yazılı yapılması, olası bir incelemede tarafların durumunu açıklığa kavuşturur.
Hasta kayıtları ve sağlık verisi kimde kalır?
Hasta dosyası, rıza belgeleri ve görüntüleme kayıtları sağlık hukukunun en hassas alanlarındandır. Sözleşmede bu kayıtların kim tarafından, hangi sistemde ve hangi sürelerle saklanacağı düzenlenmelidir. Sözleşme sona erdiğinde hekimin kendi hastalarına ait kayıtlara erişimi ile kurumun saklama yükümlülüğü arasındaki denge de yazılı olmalıdır.
Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir ve 6698 sayılı KVKK kapsamında korunur. Kimin veri sorumlusu, kimin veri işleyen olacağı ve erişim yetkilerinin nasıl verileceği sözleşme ilişkisine göre belirlenmelidir. Bu konuda klinikte hasta verisinin KVKK kapsamında korunması yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Kayıtların düzeni açısından hasta dosyası ve rıza belgelerinin düzenlenmesi başlıklı yazımız, sözleşmeye eklenecek prosedürler için de yol gösterici olabilir.
Sorumluluk ve sözleşmenin sona ermesi nasıl düzenlenmeli?
Bir hastanın zarar gördüğünü iddia etmesi hâlinde hekimin ve kurumun sorumluluğu hukuki ilişkinin niteliğine göre değişebilir. Sözleşmedeki iç paylaşım, hastaya karşı sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmayabilir; ancak taraflar arasındaki rücu ve bilgi paylaşımı düzenini belirleyebilir.
Bu nedenle şu hususların yazılması faydalıdır:
- Bir şikâyet ya da talep geldiğinde tarafların birbirini ne kadar sürede bilgilendireceği.
- Hasta dosyasının eksiksiz kopyasının saklanması ve sonradan değiştirilmemesi.
- Mesleki sorumluluk sigortası gibi güvencelerin kimin tarafından sağlanacağı.
- Hasta şikâyetlerinin hangi usulle ele alınacağı; bu konuda hasta şikâyetlerinin yönetimi yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Sona erme bölümünde ise fesih ve bildirim usulü, devam eden hastaların takibi, kayıtların devri ve rekabet ya da gizlilik yükümlülüklerinin kapsamı düzenlenmelidir. Rekabet yasağı gibi hükümler, geçerliliği yönünden süre, yer ve konu bakımından sınırlandırılmalı ve somut olaya göre değerlendirilmelidir. Fazla geniş yazılmış kısıtlamalar uygulamada sorun çıkarabilir.
Sonuç
Klinik ile hekim arasındaki sözleşme; ilişkinin niteliğini, görev kapsamını, ücret düzenini, kayıtların yönetimini ve sona erme sürecini açıkça belirlediğinde, tarafların ileride karşılaşabileceği belirsizlikler azalır. Hazırlık aşamasında mevzuata uyum ve sağlık verisinin korunması birlikte düşünülmelidir. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, somut olaya göre değerlendirme değişebilir.
Antalya'da klinik ya da muayenehane işleten veya klinikte çalışacak hekimler için, sözleşme taslağı üzerinde çalışmadan önce ruhsat ve yetki belgeleri, mevcut iç prosedürler ve eski sözleşme örnekleri bir araya getirilmelidir. Bu belgeler, Antalya sağlık hukuku avukatı ile yapılacak incelemede sözleşmenin eksik noktalarının görülmesini kolaylaştırır; sağlık verisi yönünden ise Antalya KVKK avukatı ile erişim ve saklama düzeni birlikte ele alınabilir.
Kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için ön görüşme talep edebilirsiniz.